Vừa qua, Khoa Nội tổng hợp 2, Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng đã tiếp nhận và điều trị thành công người bệnh h.o.ạ.i t.ử thượng bì nhiễm đ.ộ.c (Hội chứng SIS/TEN – hay còn gọi là hội chứng Lyell) nghi do thuốc bắc. Đây là biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ n.g.u.y h.i.ể.m của phản ứng dị ứng thuốc.

Bệnh nhân nữ có tiền sử: Loãng xương, thoái hóa cột sống thắt lưng điều trị thuốc theo đơn nhiều năm nay, chưa ghi nhận tiền sử dị ứng. 1 tháng nay, người bệnh có uống khoảng 20 thang thuốc bắc không rõ nguồn gốc. Sau uống thuốc 3 tuần, bệnh nhân xuất hiện ban đỏ bàn tay bàn chân hai bên, sau đó có phù nề môi, miệng, đỏ kết mạc mắt, đã đi khám tại một bệnh viện, kê đơn thuốc uống nhưng đỡ ít, sốt không rõ nhiệt độ, được người nhà đưa đến khám tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng.

Qua thăm khám, người bệnh tổn thương da dạng hồng ban đa dạng điển hình, toàn thân, có bọng nước, trợt nhẹ vùng cẳng tay, phỏng nước nhỏ vùng bàn chân 2 bên, bọng nước rải rác vùng ngực lưng, kết mạc mắt hai bên đỏ, đau căng tức, chảy ít dịch vùng môi kèm sốt. Bác sĩ chẩn đoán tình trạng dị ứng nặng – Hội chứng Stevens Johnson (SJS) – TEN nghi do thuốc bắc. Đây là một thể bệnh hiếm gặp với khoảng 1- 6 ca/triệu dân mỗi năm. Đến ngày điều trị thứ 3, người bệnh da trợt l.o.é.t diện tích >30%, đau rát nhiều, bệnh tiến triển n.a.n.g hơn. Điểm SCORTEN của bệnh nhân là 3 điểm (tỉ lệ t.ử v.o.n.g ước tính 35.3%).

Nhanh chóng, người bệnh được điều trị theo phác đồ dị ứng tích cực: Thuốc ức chế miễn dịch kèm chăm sóc da hỗ trợ. Song song đó, Khoa Nội tổng hợp 2 đã phối hợp chặt chẽ với các chuyên khoa như: Da liễu, Tai Mũi Họng, Mắt… lên kế hoạch điều trị tối ưu cho người bệnh, tránh các biến chứng về sau, đặc biệt l.o.é.t giác mạc có thể gây m.ù và l.o.é.t họng lan tỏa. Quá trình chăm sóc bệnh nhân cũng hết sức vất vả và khó khăn, các nhân viên y tế phải rất cẩn thận tránh trợt da làm nặng thêm tổn thương cho bệnh nhân đồng thời che phủ da tổn thương bằng gạc sinh học.

Sau 14 ngày điều trị, người bệnh tổn thương hồng ban đa dạng mới dừng xuất hiện, không còn tổn thương niêm mạc vùng trợt da vai, mông hai bên, khô hơn, không xuất hiện bọng nước mới, không sốt, kết mạc mắt 2 bên không đỏ. Người bệnh được xuất viện sau 17 ngày, tổn thương khô, da bong vảy, tái tạo da, tình trạng ổn định.

Hội chứng Stevens – Johnson (SJS) và Hoại tử thượng bì nhiễm đ.ộ.c (TEN) là hai thể bệnh hiếm gặp nhưng vô cùng n.g.u.y h.i.ể.m, thuộc nhóm phản ứng dị ứng nặng của cơ thể đối với thuốc hoặc hiếm hơn là nhiễm trùng. Đây là tình trạng cấp cứu nội khoa cần được chẩn đoán và điều trị ngay lập tức, bởi tỷ lệ t.ử v.o.n.g có thể lên đến 30 – 50% nếu không được xử trí đúng và kịp thời (Theo hội da liễu Châu Âu). Những mảng da bị tổn thương có thể bong tróc, nổi bọng nước như bỏng, gây đ.a.u đ.ớ.n dữ dội và nguy cơ nhiễm t.r.ù.n.g nặng. Người bệnh cũng có thể diễn biến nặng suy hô hấp, viêm phổi, viêm l.o.é.t giác mạc, hoặc suy đa cơ quan và có thể t.ử v.o.n.g.

Để đề phòng dị ứng thuốc thể nặng nói chung và TEN nói riêng, người dân không nên tự ý mua các thuốc về dùng, không nên sử dụng các thuốc không rõ nguồn gốc, thành phần. Khi có biểu hiện bất thường sau khi dùng thuốc: Sốt, phát ban, ngứa, đỏ mắt, l.o.é.t miệng, khó thở… ngưng ngay thuốc và đến cơ sở y tế có chuyên khoa dị ứng gần nhất để được thăm khám và xử trí.