PHƯƠNG PHÁP MỚI CỨU TINH CHO NGƯỜI THOÁI HÓA KHỚP GỐI



Phòng khám cơ – xương – khớp, Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng đang áp dụng liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu (Platelet Rich Plasma – PRP) tự thân cho các người bệnh mắc thoái hóa khớp cho kết quả rất khả quan. Đây là một trong những liệu pháp được áp dụng rộng rãi trên thế giới, nhưng ở Việt Nam, kỹ thuật này mới chỉ được triển khai ở một số bệnh viện trung ương. Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ là một trong số ít những bệnh viện tuyến tỉnh có thể thực hiện được kỹ thuật này, mang lại niềm hy vọng cho nhiều bệnh nhân mắc thoái hóa khớp.

Tổng quan về bệnh thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp là bệnh khớp mạn tính rất thường gặp và là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đau và giảm, mất khả năng vận động ở người cao tuổi tại hầu hết các nước trên thế giới. Trong số các vị trí thoái hóa khớp thì thoái hóa khớp gối chiếm tỷ lệ cao. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, trên thế giới vào năm 2000, tỷ lệ thoái hóa khớp gối là 1.770 trên 100.000 nam giới và 2.693 trên 100.000 nữ giới. Tại một số nước châu Á, tỷ lệ thoái hóa khớp  gối gây triệu chứng trên dân số nói chung chiếm tỷ lệ 0,9% ở nam giới và 1,1% ở nữ giới. Ở Việt Nam chưa có thống kê chính xác nào nhưng thoái hóa khớp gối chiếm tỷ lệ cao trong các bệnh lý cơ xương khớp.

Các biện pháp điều trị thoái hóa khớp kinh điển

Các phương pháp điều trị bao gồm giáo dục bệnh nhân về cách phòng ngừa bệnh, chống các tư thế xấu, giảm các yếu tố nguy cơ gây nặng bệnh kết hợp điều trị nội khoa và ngoại khoa.

Điều trị nội khoa bao gồm các biện pháp không dùng thuốc như vật lý trị liệu: chiếu tia hồng ngoại, chườm nóng, tắm suối khoáng, đắp bùn… thường đơn giản, dễ làm, ít biến chứng song hiệu quả chưa cao.

Các biện pháp dùng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm không steroid có hiệu quả nhanh chóng nhưng do tác động toàn thân hay gây nhiều biến chứng như viêm loét dạ dày hành tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, tăng huyết áp, tổn thương gan, thận… trong đó có biến chứng nặng có thể gây tử vong.

Tiêm corticoid tại khớp gối có tác dụng cải thiện triệu chứng nhanh chóng nhưng dùng kéo dài có thể gây tổn thương thoái hóa sụn khớp hoặc gây biến chứng tại chỗ như phản ứng viêm khớp do tinh thể thuốc.

Tiêm chất nhờn acid hyalorunic (HA) vào khớp có tác dụng tái tạo chức năng bảo vệ, bôi trơn và chống xóc cho khớp nhưng theo nhiều nghiên cứu cho thấy hiệu quả không ổn định lâu dài, không có chức năng bảo vệ, tái tạo sụn khớp.

Nhìn chung, các biện pháp nội khoa hiện nay điều trị thoái hóa khớp gối chủ yếu nhằm hai mục đích: giảm đau và cải thiện chức năng vận động khớp, tức là vẫn điều trị triệu chứng bệnh chứ chưa đạt tới đích cải thiện được chất lượng sụn khớp hay làm ngừng quá trình thoái hóa.

Điều trị ngoại khoa bao gồm đục xương chỉnh trục, nội soi khớp can thiệp, thay khớp gối nhân tạo một phần hay toàn phần chỉ được chỉ định trong những trường hợp có biến đổi giải phẫu khớp hoặc ở giai đoạn muộn của bệnh và thường gây tốn kém nhiều cho bệnh nhân.

Việc điều trị bệnh hiện nay là gánh nặng rất tốn kém cho cá nhân người bệnh nói riêng và toàn xã hội nói chung với chi phí điều trị cao, hiệu quả chưa đạt được như mong muốn trong khi có nhiều tai biến nặng nề.

Huyết tương giàu tiểu cầu là gì?

Huyết tương giàu tiểu cầu tự thân là huyết tương có nồng độ tiểu cầu cao gấp nhiều lần so với huyết tương trong máu bình thường được tách chiết từ máu của chính bệnh nhân. Sở dĩ cần một nồng độ lớn tiểu cầu trong liệu pháp PRP vì khi tiểu cầu được hoạt hóa sẽ dẫn đến quá trình ly giải các hạt α chứa bên trong tiểu cầu, từ đó giải phóng ra nhiều loại protein là các cytokine chống viêm và hàng chục các yếu tố tăng trưởng (growth factor) có vai trò quan trọng đối với quá trình làm lành vết thương. Các protein trên sẽ gắn vào các thụ thể (receptor) của các tế bào đích tương ứng như tế bào nguồn gốc trung mô, nguyên bào xương, nguyên bào sợi, tế bào biểu mô, tế bào nội mô… Sự gắn kết này sẽ hoạt hóa một loại protein dẫn truyền tín hiệu nội bào để truyền thông tin tới gen đặc hiệu tương ứng, kết quả là tạo nên sự tăng sinh tế bào, hình thành chất căn bản, các sản phẩm dạng xương, sụn, tổng hợp collagen… tham gia vào quá trình sửa chữa, tái tạo tổ chức tổn thương sụn, xương, phần mềm… Trong chuyên ngành cơ xương khớp, liệu pháp PRP tự thân được sử dụng để điều trị bệnh thoái hóa khớp gối, chấn thương thể thao, viêm gân và các điểm bám tận, kích thích sự lành vết thương phần mềm cũng như làm nhanh liền xương sau phẫu thuật.

PRP – Giải pháp mới trong điều trị thoái hóa khớp

Thực hiện đơn giản, tiết kiệm chi phí

Công nghệ PRP đã được ứng dụng từ hơn 20 năm trước trong lĩnh vực nha khoa, giúp chóng lành vết thương ở BN ung thư trong giai đoạn tái tạo hàm. Hiện nay, liệu pháp này được mở rộng ứng dụng trên nhiều lĩnh vực, từ phẫu thuật tim mạch đến chỉnh hình, thẩm mỹ… Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chấp thuận và khuyên dùng PRP trong y học và thẩm mỹ.

Liệu pháp PRP được thực hiện bằng cách lấy khoảng 20-50ml máu từ chính người bệnh, sau đó tiến hành ly tâm máu ba lần trong khoảng 15 phút để loại bỏ hồng cầu, bạch cầu, thu về lượng huyết tương có nồng độ tiểu cầu gấp bốn-tám lần so với huyết tương bình thường.

Trước khi lấy máu, người bệnh không cần phải nhịn đói; ăn uống, sinh hoạt bình thường và không cần kiêng cữ gì sau khi được tiêm PRP. Người bệnh có thể không cần lưu lại bệnh viện (trừ những trường hợp có những bệnh lý khác cần điều trị). Mỗi BN sẽ có một bộ kit để ly tâm máu riêng biệt nên bảo đảm tính an toàn, không có sự lây nhiễm.

Bệnh nhân thực hiện phương pháp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng

Có rất nhiều yếu tố tăng trưởng liên quan với tiểu cầu bao gồm: thúc đẩy tăng trưởng mạch máu, phân chia tế bào, hình thành da; thúc đẩy phân bào gián phân, chuyển hóa xương, thúc đẩy hình thành mạch máu; thúc đẩy tăng trưởng tế bào và sự biệt hóa, hình thành mạch máu, hình thành collagen; thúc đẩy tăng trưởng của các tế bào chuyên ngành và sự hình thành mạch máu…

Cơ chế hoạt động của PRP là sau khi được kích hoạt (tiêm vào vị trí tổn thương), sẽ phóng thích các yếu tố tăng trưởng, kích thích quá trình làm lành vết thương, tăng trưởng mô, sợi.

Liệu trình điều trị bằng liệu pháp PRP gồm ba lần tiêm. Mỗi lần tiêm cách nhau hai tuần. Các bác sỹ – Phụ trách phòng khám cơ – xương – khớp, Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng lưu ý, đa số các trường hợp, sau một, hai lần tiêm không có sự chuyển biến nhiều mà cần thêm một khoảng thời gian sau khi tiêm đủ liều, tổn thương mới có sự thuyên giảm và chức năng của vị trí bị tổn thương có sự phục hồi dần.

Thời gian phục hồi có thể là hai tuần hoặc kéo dài đến vài tháng sau một liệu trình điều trị, tùy mức độ tổn thương và tùy từng trường hợp cụ thể. Ngay sau khi tiêm, vùng tổn thương sẽ có phản ứng sưng, căng, đau hơn.

Tuy nhiên, triệu chứng này thuyên giảm và hết sau vài ngày. Nếu cảm thấy khó chịu, người bệnh có thể chườm nước đá. Những BN bị rối loạn đông máu thì không thể điều trị bằng liệu pháp PRP. Nếu bị nhiễm trùng da tại chỗ, cần điều trị dứt mới có thể tiêm PRP. Những trường hợp mắc bệnh mạn tính, tuổi cao… có hiệu quả điều trị kém.

 

There are no comments yet

Tin khác đã đăng